Specialisatie spel / jonge kinderen 2017-2018

Blended learning door Seminarium voor Orthopedagogiek (HU)

Algemeen  

Als leraar staat u voor de taak om passend onderwijs te bieden aan alle leerlingen. Ook aan de jonge kinderen, zij gedragen zich anders en leren op een andere manier dan oudere kinderen. Dit vraagt van de leraar specifieke kennis, inzicht en vaardigheden over het onderwijs aan het jonge kind. Dit is vooral van belang bij jonge kinderen met speciale onderwijs- en ondersteuningsbehoeften. De specialisatie jonge kinderen biedt u de perspectieven deze uitdagingen aan te gaan. De nadruk ligt op goed handelingsgericht werken en preventie van probleemgedrag, waarbij spel de leidende activiteit is. Later wordt de aandacht verlegd naar moeilijk te verstaan ontwikkelingsgedrag. De rol van de jonge kind specialist wordt versterkt door beheersing van goede observatie technieken en een passend spelaanbod. Hiermee heeft het onderbouwteam een goede ondersteuner voor de dagelijkse praktijk.

Voor wie

De specialisatie jonge kinderen is bedoeld voor leraren en begeleiders in het speciaal en regulier onderwijs die meer inzichten willen verkrijgen in de ondersteuning van jonge leerlingen. Zij zien het belang van het werken met jonge kinderen in het totale onderwijsaanbod binnen de schoolorganisatie.

De opbouw*

De opleiding is opgebouwd rond een Praktijkgericht Onderzoek een kritische reflectie en acht verschillende inhoudelijke modules met de modules Educational needs en Communicatie als vertrekpunt. Onderstaande modules zijn specifiek gericht op Jonge kinderen:

Onderwijseenheden

  • Jonge kinderen, brede ontwikkeling 
  • Leren en professioneel handelen 
  • Spelregistratie en speldiagnostiek 
  • Speltechnieken en (groeps) spelbegeleiding 
  • Twee modules uit een andere specialisatie waarin het jonge kind centraal staat 

*De volgorde van deze modules kan binnen het rooster gewijzigd worden, totaal 60 credtis.


Beschrijving van de onderwijseenheden

Praktijkgericht Onderzoek
U verricht een praktijkgericht onderzoek naar een onderwijskundig of pedagogisch aspect van de wijze waarop in uw eigen praktijk wordt omgegaan met verschillen in gedrag. Uw onderzoek levert zo een wezenlijke bijdrage aan de kwaliteit van opvoeding en onderwijs binnen uw eigen school. 

Educational Needs
In deze module analyseert u vanuit een historisch perspectief actuele opvattingen, leer- en (orthopedagogische) onderwijsconcepten, theoretische benaderingen (bijvoorbeeld vanuit de ecologische pedagogiek, handelingsgericht werken, oplossingsgerichte benadering en opbrengstgericht werken). U verwerft inzicht in de ontwikkeling van de Orthopedagogiek, de wetenschap die zich richt op leerlingen in problematische onderwijs-, leer- en opvoedingssituaties. Deze inzichten vergelijkt u kritisch met de eigen opvattingen over pedagogisch denken en handelen en met de actuele discussies en ontwikkelingen met betrekking tot Passend Onderwijs. U werkt dit schriftelijk uit in een onderbouwde visie op onderwijs, pedagogiek, didactiek, diversiteit, inclusie en burgerschap. 

Communicatie 
In deze module brengt u uw competenties op het gebied van gespreksvoering in kaart en gaat u in gesprek met leerlingen, ouders, collega's en anderen om feedback te ontvangen op uw wijze van communiceren. U demonstreert dat u beschikt over een passende mix van communicatieve vaardigheden, waarbij u gericht bent op de ontwikkelingsmogelijkheden en de krachtbronnen van de betrokken personen en organisaties. U oefent met het voeren van begeleidingsgesprekken en zet hierbij gespreks- en begeleidingsvaardigheden in vanuit de handelingsgerichte en de oplossingsgerichte benadering. Met behulp van filmopnamen analyseert en waardeert u de wijze waarop u communiceert en formuleert u actiepunten om uw communicatie te versterken. In het ontwerp van een persoonlijk communicatieprofiel toont u uw competenties met betrekking tot uw professionele communicatie. 

Jonge kinderen, brede ontwikkeling
In deze module verdiept u zich in de onderwerpen ‘visie op de brede ontwikkeling van het jonge kind’ en ‘het begrijpen en beïnvloeden van de ontwikkeling’ en ‘transactionele aanpak bij specifieke onderwijsbehoeften’ Het jonge kind is vooral een kind dat nieuwsgierig de uitdagingen van de hem omringende wereld wil onderzoeken en ontdekken. Het heeft de omringende wereld: ouders, begeleiders, leraren, andere kinderen nodig om deze uitdaging op een betekenisvolle wijze vorm te geven. Het ontwikkelt zich sprongsgewijs en in een eigen tempo. Hoe de omringende wereld op het jonge kind reageert vormt de basis voor het ontwikkelen, spelen en leren van dit jonge kind. Investeren in goede educatie en onderwijs voor jonge kinderen is aangetoond vanuit diverse invalshoeken. Vanuit de filosofie wordt gevraagd om afwegingen die we maken, te overdenken (Nussbaum, Biesta, de Winter). Het roept een nieuwe vraag op: Wat is dan goed onderwijs voor de komende generatie? , wat blijkt effectief te zijn? Hoe leren jonge kinderen en wat vraagt dat van de leraar, de professional? In recente onderzoeken staat de houding/attitude van de leraar centraal, zowel nationaal als internationaal. Vooral bij jonge kinderen met een specifieke onderwijsbehoefte is het van groot belang dat de omgeving en de volwassenen adequaat afstemmen op de ontwikkelingsvragen van het kind. Een goed doordachte en concreet toepasbare visie op de ontwikkeling en het leren van het jonge kind, vormt de basis van deze module 

Leren en professioneel handelen

Fundamenteel uitgangspunt is steeds: een Master EN denkt en handelt 'evidence based'! Dit houdt in, dat datgene waar veel evidentie (wetenschappelijk bewijs) voor is, zichtbaar wordt in het handelen binnen de eigen onderwijspraktijk. Vanuit dit perspectief werkt een Master EN doelgericht aan een optimale ontwikkeling van de leerlingen. De volgende onderwerpen worden in deze mastermodule behandeld: veilig en stimulerend onderwijsklimaat, effectieve lesorganisatie, duidelijke en gestructureerde instructie, intensieve en activerende les, afstemmen van onderwijs in verschillen en aanleren van leerstrategieën en leren van data. Deze onderwerpen komen overeen het observatie instrument PEDAC/ICALT dat u gebruikt voor het analyseren van beeldmateriaal met het doel de ontwikkeling van uw instructievaardigheden zichtbaar te maken. U onderzoekt de wetenschappelijke basis voor differentiatie en verwerkt deze in een presentatie aan collega’s. U analyseert de toetsresultaten van leerlingen voor een bepaald domein of vakgebied, trekt hieruit onderbouwde conclusies en formuleert voor de organisatie aanbevelingen voor verbetering. 

Spelregistratie en speldiagnostiek
Het jonge kind staat aan de basis van 8 jaar onderwijs, het is dan ook belangrijk dat de ontwikkeling van kinderen al op jonge leeftijd optimaal gevolgd en begeleid wordt. Spel kan gezien worden als de motor van de algehele ontwikkeling van kinderen. Het raakt vele ontwikkelingsgebieden zoals de cognitieve ontwikkeling, de motoriek, de taalontwikkeling, de emotionele ontwikkeling en de sociale ontwikkeling (Van der Aalsvoort, Kwakkel-Scheffer & de Vries, 2006). 

Gezien het feit dat spel zoveel ontwikkelingsgebieden van het jonge kind kan beïnvloeden is het zaak dat leraren snel herkennen in welke situatie kinderen extra (complexe) ondersteuningsbehoeften hebben. De ontwikkeling van jonge kinderen binnen de verschillende ontwikkelingsgebieden verloopt niet gelijkmatig (Kohnstamm, 2009).

Door kennis te nemen van de stadia in de spelontwikkeling en de daarmee in verband staande ontwikkelingsgebieden, weten we of we te maken hebben met leeftijd gerelateerde ontwikkelopgaven of met een stagnatie in de spelontwikkeling door extra (complexe) ondersteuningsbehoeften. Deze module is vooral bedoeld voor laatste genoemde doelgroep. Daar waar we constateren dat de spelontwikkeling van jonge kinderen stagneert is het van belang dat leerkrachten weten welk handelen van leerkracht, of opvoeders mogelijk kan leiden tot het weer op gang komen van de spelontwikkeling. 

Deze module onderscheidt zich van speltechnieken en (groeps)spelbegeleiding doordat in deze module verwacht wordt dat de student zich met name richt op gedetailleerd waarnemen van spelontwikkeling in verschillende situaties, aansluiten door de leerkracht en begeleiden van ouder om zo het weer tot spel komen van kinderen die een grote ontwikkelingsachterstand (meer dan 1 jaar) te realiseren. 

Speltechnieken en (groeps)spelbegeleiding
Spel raakt vele ontwikkelingsgebieden zoals o.a. de cognitieve ontwikkeling, de motoriek, de taalontwikkeling, de emotionele ontwikkeling en de sociale ontwikkeling (van der Aalsvoort, Kwakkel-Scheffer & de Vries, 2006). Het spel toont welk beeld het kind van de wereld gevormd heeft en hoe het met die wereld omgaat. Als spel stagneert, dan stagneert de ontwikkeling en vice versa. Het is dan ook van belang dat het verloop van de spelontwikkeling bekend is, zodat deze geobserveerd en geanalyseerd kan worden. Daar waar we een gestagneerde ontwikkeling constateren is kennis van de invloed van kind- en omgevingsfactoren van belang om passend te kunnen handelen. Kennis en inzet van begeleidingstechnieken die passen bij het spelniveau en de spelbehoeften van het kind maken dat kinderen weer in ontwikkeling komen. Succesbeelden van studenten wijzen dit al jaren uit. 

Deze module vereist theoretische kennis van spel en ontwikkeling, maar vraagt ook om het in de praktijk brengen van de begeleidingsvaardigheden daar waar passend handelen gevraagd wordt. Het opstellen van een (groeps) spelplan, de inzet van de begeleidingsvaardigheden in de praktijk, het reflecteren op die vaardigheden, het bijstellen van de begeleidingstechnieken en het presenteren van de opbrengsten zijn belangrijke onderdelen van deze module. Er dient een theoretische onderbouwing van de te nemen beslissingen te zijn. Hiermee voert de student een plan van cyclisch handelen uit. Daar waar rijk spel gezien wordt, is het van belang dat men kennis neemt van de mogelijkheden tot verdiepen en verbreden van spel zodat ook het jonge kind met een ontwikkelingsvoorsprong gestimuleerd wordt om uitdagingen aan te gaan en grenzen te verleggen. Dat spel zal steeds meer elementen van intentioneel spel bevatten. Daar waar spel echter achter lijkt te blijven, waar het stereotiep wordt en vragen oproept wordt het de uitdaging om te komen tot prikkels uit de omgeving die uitnodigen tot andere en nieuwe initiatieven. 

Deelnemers aan deze module wordt tevens gevraagd binnen hun eigen organisatie collega’s bewust te maken van de rol van spel, spelstimulering en het belang van omgevingsfactoren. Zij worden gevraagd binnen de eigen organisatie innovatief te zijn en een zelf gekozen verbeterpunt met het team uit te werken. 

Kritische reflectie
De kritische reflectie levert een overall beeld op van hetgeen tijdens de opleiding voor uw competentieontwikkeling van belang is geweest. De belangrijkste toetsstenen zijn de eindkwalificaties. U reflecteert kritisch op het 'waarom' van de keuzes die u maakte en het effect van die keuzes op uw onderwijspraktijk en op uw persoonlijke groei als professional. 

Eindkwalificaties

Alle specialisaties die leiden tot het diploma 'Master Special Educational Needs', richten zich op drie domeinen van eindkwalificaties:

A. Eindkwalificaties die betrekking hebben op het werken met en voor leerlingen, met aandacht voor:

• leer- en leefomgeving, begeleiding van leerlingen, de leraar als persoon.

B. Eindkwalificaties die betrekking hebben op het werken in en voor de organisatie, met aandacht voor:

• schoolontwikkeling, begeleiding van collega’s, kenniscirculatie, de leraar als participant in de verandering.

C. Eindkwalificaties die betrekking hebben op het professioneel handelen en beroepsontwikkeling, met aandacht voor:

• onderzoekende houding, maatschappelijk besef, reflectie en ontwikkeling.


Beoordeling van uw prestatie

Van toekomstige HBO masters verwachten we enerzijds een hoog niveau in de omgang met probleemgerichte theorieën, en anderzijds diepgaande reflectie op eigen vaardigheden, overtuigingen, waarden en kernkwaliteiten. Het leerteam is hierbij een belangrijke sparringpartner. Bij elk module laat u aan de hand van product¬en zien op welke wijze de inhouden verwerkt zijn. We beoordelen uw prestaties aan de hand van criteria die bij elk module vermeld staan. De inhouden van de beoordeling staan in directe relatie tot de hierboven beschreven eindkwalificaties. Medestudenten en personen uit het werkveld kunnen betrokken worden bij de beoordeling. Vooraf zijn hierover met u afspraken gemaakt.

Digitaal portfolio

U werkt vanaf het begin van de opleiding met een digitaal, ontwikkelingsgericht portfolio. Dit is een digitale map waarin u gedurende uw opleiding uw studiemateriaal verzamelt en zo uw ontwikkeling tot Master Special Educational Needs beschrijft en verantwoordt.

Teacherschannel

De kennisbank van deze opleiding bevat een veelheid aan actuele bronnen: de literatuurlijst die gekoppeld is aan de verschillende onderwerpen met daarnaast veel digitale data en verwijzingen. Per onderwerp wordt aangegeven welke eindkwalificaties en welke onderliggende competenties van belang zijn. U laat zien dat u kennis gebruikt als gereedschap bij het oplossen van praktijkproblemen.

Kernbegrippen

Jonge kinderen, kleuters, visie, ontwikkeling, onderwijsbehoeften, opbrengsten, integrale ontwikkeling, spel, speldiagnostiek, spelbegeleiding, spelregistratie, spelspecialist, handelingsgericht werken.

Meer info

Bezoek onze informatiebijeenkomsten of neem contact op met de regiokantoren. Kijk voor meer informatie op www.seminarium.hu.nl


0,00

Euro
Meld aan